Сæ тох дзæгъæлы нæ фæцис
Фыдыбæстæйы Стыр хæст советон адæмæн цы фыдбылызтæ æрхаста, уый зындгонд у. Ирыстоны дыууæ хайæ дзы чи архайдта, уыдонæн се 'мбис нал сыздæхтысты.
Хæсты цæхæр бамынæг Берлины, Рейхстаджы сæрмæ сфæйлыдта Уæлахизы сырх тырыса. Сармадзанты фæстаг гæрæхтæ бамыр сты. Уæлахизхæссæг салдат йæ хотыхтæ ныссæрфта, йæ хид, йæ тугтæ ныхсадта æмæ 'рыздæхт йæ фыдæлты къонамæ. Дуне фервæзт сау рынæй – фашизмы азарæй.
Ирон адæймаг сæрæн у – куы бахъæуы тох кæнын, уæд фæстейæ никуы æрлæууы. Хæсты райдианæй дзæвгар азтæ рацыд, фæлæ нырма дæр йæ тугкалæн фæдтæ бæрæг сты. Уæд нæ Ирыстоныл дæр уæззау фыдтæ æрцыд.
Знаг æрхæццæ Кавказмæ, Цæгат Ирыстонмæ, æмæ ам йæ бæрзæй саст æрцыд. Зынгæ хæстон фыссæг Петр Павленко фыста: "Цæгат Кавказы иууыл раззагдæр, иууыл культурондæр адæмтæй иу – ирæттæ – ныридæгæн нæ бæстæйæн радтой Советон Цæдисы Хъæбатырты, орденжынты. Дзырд "ирон" цытимæ хъуысы Фыдыбæстæйы хæсты æппæт фронтты дæр, уымæн æмæ ирæттæ сæхи равдыстой хъæбатыр æмæ намысджын хæстонтæй".
Хæсты цæхæры лæгдзинад равдыстой Плиты Иссæ, Хетæгкаты Габо, Мамсыраты Хаджи-Умар, Остъаты Алекси, Дзусаты Ибрагим, Милдзыхты Хадзымырзæ, Гагкайты Алихан, Æхсараты Энвер, Бицъаты Сергей, Дойаты Давид, Къозонты Сардион æмæ бирæ æндæр ирон хъæбатыртæ. Хæсты фæстæ ирон инæлæрттæ уыдысты 27. Уыдоны нымæцы Сланты Ленто, Карсанты Хъазыбег, Коцойты Айтег, Харебаты Алекси æмæ Зелимхан, Джиоты Къоста æмæ æндæртæ. Кад æмæ сын цыт!
Ирон фæсивæд хæсты цы сгуыхтдзинæдтæ равдыстой, уый тыххæй æнæкæрон цæвиттонтæ æрхæссæн ис. Тох цыд мæлæтимæ, æмæ дзы фæстæмæ алæууæн нæ уыд. Дзырд цыдис Райгуырæн бæстæ бахъахъæныныл, æмæ нæ фæсивæд сæ тыхтæ нæ бахæлæг кодтой. Адæймаджы бартыл бирæтæ радтой сæ цард.
Ирон адæммæ ис хорз æмбисонд: "Фыдæлты фарн мæрдтæм нæ цæуы". Абон дæр Украинæйы сæрмагонд æфсæддон операцийы нæ лæппутæ цы сæрæндзинад æвдисынц дыууæ азæй фылдæр, уый зындгонд у. Хъуысынц нæм се 'сгуыхтдзинæдты хабæрттæ, æмæ нын æхсызгон у. Кад сын! Чи нал ис уыцы хæцæг лæппутæй не 'хсæн, уыдон та рухс дзæнæты бадæнт, сæ тох дзæгъæлы ма фæуæд. Уæлахиз Уæрæсейы пайдайæн тагъд æрцæуæд!
ГАССИТЫ Моисей